ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
Κινηματογράφος

«Ο Καθρέφτης» 

(Zerkalo 1975) Andrei Tarkovsky 

Look in thy glass and tell the face thou viewest                                                                       Now is the time that face should form another;(..) Die single and thine image dies with thee. William Shakespeare Sonnet III 

«Ο Καθρέφτης» (Zerkalo 1975) Andrei Tarkovsky Η υπόθεση της ταινίας απλή, ένας συγγραφέας λίγο πριν πεθάνει επαναφέρει μνήμες σαν φαντάσματα που έρχονται, άλλοτε από τύψεις,άλλοτε από την αγωνία της επανάληψης , άλλοτε μέσο της διήγησης να εξορκίσει κάτι απ τη ζωή του. 

Τα παιδικά του χρόνια είναι οι λαβυρινθώδες γέφυρες που διαπραγματεύονται τι θα εμφανιστεί στο παρόν, μέσο του φλας μπακ. 

Ο Tarkovsky επίσης μας παρουσιάζει ιστορικά γεγονότα ( Ισπανικό εμφύλιο πόλεμο, τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, τη Χιροσίμα, την ρήξη Σοβιετικής 'Ένωσης-Κίνας ). Είναι μια αυτοβιογραφική ταινία. σκοτεινά μυστήριο και οι αλληγορίες καταφέρουν να οικειοποιούνται τον ορισμό της ποίησης . «Ο Καθρέφτης» ξεκινά με ερώτηση , το πρωταρχικό στοιχείο , τι είναι τι, απέναντι του.

Ο Tarkovsky δεν δίνει απαντήσεις στα ερωτήματα του. 

-Πιο είναι το όνομα σου; 

-Το όνομα μου είναι .. 

Τα χρώματα που χρησιμοποίει για τον Καθρέφτη είναι το ασπρόμαυρο, σέπια μα και το έγχρωμο. Ο Tarkovsky δεν δίνει απαντήσεις στα ερωτήματα του. 

 Διηγείται την απλότητα που μας φαίνετε ακατανόητη, αυτό είναι που κάνει ξεχωριστό τον «Καθρέπτη» έτσι για τους σύγχρονους του αποτελεί έναν κινηματογραφικό οδηγό. Η μουσική που επιλέγει είναι μια άλλη γλώσσα επικοινωνίας το γνωρίζει και με την ιδιότητα του μουσικού ,βαθιά θρησκευτική, τον συνοδεύουν οι αγαπημένοι κλασσικοί συνθέτες Γ.Σ.Μπαχ ,Τ.Μ. Περγκολέζι, Χ. Πέρσελ. Η μουσική σε αντίθεση με τις σκληρές εικόνες του ασπρόμαυρου ή του έγχρωμου , καταφέρνουν να αποδώσουν άριστα την κινηματογραφική ειρωνεία, ο ήχος πια ακούγεται υποσυνείδητα. «Ο Καθρέφτης» είναι η ελεύθερη βούληση του Tarkovsky.         Όχι φλύαρο σενάριο ώστε οι λέξεις να είναι πολύτιμες. Η προσέγγιση στην παιδική του ηλικία είναι με τρόπο συνθηματικό και στοχαστικό, αγαπά την μοναξιά , αποφεύγει τον θόρυβο και την επιθετική πράξη.


Τα όνειρα γεμάτα δραματουργική αίσθηση, άλλοτε έγχρωμα, άλλοτε ασπρόμαυρα.         Πιστεύει στο ότι όλα χουν προαποφασιστεί καμία επινοημένη σκηνή , όπως ο ίδιος αναφέρει.   Ο Tarkovsky οδηγεί το κοινό του σε ένα μεταφυσικό ταξίδι στο οποίο τα συναισθήματα / εικόνες είναι , γεμάτα με ήχους , τα φύλλα των δέντρων παίζουν με την βροχή ενώ γρασίδι λυγίζει στον άνεμο. 

 Η θάλασσα, του είναι κάτι ξένο, επιθυμεί το μικρόκοσμο , για να δει το άπειρο που επιζητά, μέσα από την εικόνα , τα μακρινά πλάνα του είναι ένας απόηχος του άπειρου .  

Το σενάριο το διαπραγματεύτηκε πολλές φορές όπως και το μοντάζ , όπως και τον τίτλο η πρώτη εκδοχή «Confession» έπειτα «A White, White Day» για να καταλήξει στο «The Mirror». Τύψεις,μνήμες, συχώρεση, γαλήνη, λύτρωση, χρόνος, αύριο, αρρώστια,θάνατος, καταβολή, υπομονή, πείρα, κατανόηση, γερατειά.             Μια οδυνηρή αέναη πράξη . 

Ο Tarkovsky με τον «Καθρέφτη» φτιάχνει ένα κινηματογραφικό ρέκβιεμ που προετοιμάζει το θεατή για τις επόμενες ταινίες την Νοσταλγία και την Θυσία. Η ταινία κλείνει με μια παιδική κραυγή, η κάμερα χάνετε μέσα στο δάσος σβήνοντας την εικόνα μέσα στις σκιές των δέντρων, έτσι ο Tarkovsky αντιλαμβάνεται την αποσύνθεση και το τέλος. «Η μοίρα του ήρωα είναι να τον παρακολουθήσουμε έως τον θάνατο»

Μύρων μ. Παβένος